Elf omschrijvingen leveren elf letters op die een woord vormen dat je waarschijnlijk pas gaat begrijpen als je die letters juist hebt. Succes!
Uit Deel I Overvallen, over leven § 25 Een Afrikaan op Groenland: Het kan niet anders of ik moet op enig moment in de klas verteld hebben over mijn ontmoeting met een sympathieke zwarte man die ook op Groenland was geweest. Merkwaardig toevallig kwam ik hem tegen in mijn stamkroeg café Tapvreugd in de Oude Hoogstraat. Hij was een knappe verschijning van bijna twee meter lang en keurig in het pak, dus wel wat aan de chique kant voor dat café. (…) Michel meende, dat hij de eerste zwarte was geweest op dat enorme eiland. Daar moest ik hem in teleurstellen. (…) Maar ben ik wel de eerste Afrikaan, vroeg hij daarop lachend. Ik lachte. Ja, ik dacht van wel. Deze auteur heeft in 1981 de Prix Littéraire Francophone (vergelijkbaar met de Engelse Brooker Prize) gewonnen. 1. Wie is deze schrijver? Vul in 1e letter van zijn achternaam.
Een wereldberoemde auteur stelt in een van zijn prijzenswaardige boeken: ‘De chimpansees staan het dichtst bij ons. Nog maar 6 miljoen jaar geleden kreeg een vrouwelijke mensaap twee dochters. Eentje werd de voorouder van alle chimpansees, de andere is onze eigen grootmoeder.’ Dat is toch een hopeloos achterhaalde opvatting. In deel II – Alleen de zon schijnt ondubbelzinnig § 27 De zwarte Eva’s haal ik Elaine Morgan aan, die Ernst Mayr (Animal Species and Evolution; 1963) citeert: ‘Dat geografische afzondering vrijwel de enige wijze van nieuwe soortvorming onder dieren is, en hoogstwaarschijnlijk zelfs de overheersende wijze onder planten, wordt tegenwoordig vrijwel algemeen aanvaard. De theorie van de geografische vorming van nieuwe soorten is een van de sleuteltheorieën van de evolutionaire biologie.’ 2. Wie is deze wereldberoemde schrijver, die ooit nog Wintergast was? Kies de meest voorkomende letter van zijn achternaam.
IJsfjord Ilullissat, Groenland – juni 2010
Uit Deel IV Lezen is zilver, schrijven is goud en zwijgen is knudde § 28 De .……joden: Mede dankzij hem en zijn gelijknamige bedrijf, een hoop vertrouwen, een goede moraal en het hoognodige geluk hebben de meeste van de zogenaamde …….joden de oorlog overleefd. Op voordracht van deze overlevenden heeft de staat Israel hem ruim vijftig jaar later de Yad Vashemmedaille uitgereikt. Yad Vashem: ‘rechtvaardige onder de volkeren’ betekent dit en die onderscheiding kregen (en krijgen) niet-joden die de joden tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben geholpen. 3. Welke naam dient op de plek van de puntjes te staan? Gevraagd: de vierde letter.
Uit Deel V De evolutie van de watermensaap § 22 Flessenhalzen: Van die menselijke wereldbevolking overleefde slechts tussen de duizend en tienduizend mensen in Afrika en wisten elders verspreid over Eurazië enkele nauwelijks levensvatbare groepjes (archaïsche) mensen en neanderthalers zich te handhaven. Van deze kleine populatie(s), die allemaal bij elkaar in een gemiddeld eerste-divisie-voetbalstadion zouden passen, stammen wij vrijwel allemaal af en er wordt daarom wel gesproken van een flessehals of van een oog in de naald in de evolutie van het leven om het betrekkelijke gebrek aan genetische diversiteit en differentiatie nadien te verklaren bij mens, plant en dier. 4. Het betreft de grootste vulkaanuitbarsting van de laatste twee miljoen jaar op aarde en veroorzaakte globaal een vulkanische winter. Hoe heet deze vulkaan? Gevraagd: laatste letter.
Uit Deel III Laatste Groenlandreizen § 15 ‘Kleine Knud’ Als de ‘vader van de eskimologie’ een nederzetting van de Inuit bezoekt, knalt er weer een feestje en hij heeft vele nederzettingen meerdere malen bezoekt. De kerk was blij met Knud omdat hij het zaad van het geloof zou verspreiden onder de heidenen. De etnograaf heeft inderdaad een aanzienlijke hoeveelheid zaad verspreid, maar dat was niet het soort zaad dat de kerk voor ogen stond, aldus lees ik inAls Kunuuguaq een nederzetting van de Inuit bezoekt, knalde er weer een feestje en hij heeft vele nederzettingen meerdere malen bezoekt. De kerk was blij met Knud omdat hij het zaad van het geloof zou verspreiden onder de heidenen. De etnograaf heeft inderdaad een aanzienlijke hoeveelheid zaad verspreid, maar dat was niet het soort zaad dat de kerk voor ogen stond, aldus Peter Freuchen in Arctic adventure; My Life in the Frozen North; 1936. 5. Gevraagd de 2e letter van zijn achternaam.
Uit Deel II, § 25 De evolutie van een flink zitvlak Nog een paar pluspuntjes in deze optelsom van aanbevelingen ten aanzien van onze semi-aquatische achtergrond en wel van ….. ……., onbedoeld weliswaar, want hij heeft voor zover ik weet nooit geschreven over een dergelijke achtergrond van de mensheid. Ik ben het die de verbanden legt. ‘Sommige ideeën zijn zo vanzelfsprekend, dat je bijna niet kunt geloven dat niemand er eerder op is gekomen’, schrijft hij. Het rechtop staan en gaan is een kenmerk van alle hominiden, erkent hij, maar bij de mens is het daarmee nooit goed gekomen. Ik citeer uit een boek van hem (1980, p. 390:) ‘”Ga zitten” is het eerste dat mensen ook nu nog tegen elkaar zeggen als we bij elkaar op bezoek gaan. Kleine kamers staan vaak zo vol met stoelen, banken en fauteuils, dat men er nauwelijks nog kan lopen; hetzelfde geldt voor theaterzalen, sportstadions enzovoorts. Wie te lang moet staan, valt flauw, wie te vaak moet staan, krijgt verzakkingen, breuken, spataderen, platvoeten, aambeien.’ Nee, we hebben geen staart meer, maar we hebben wel een flink zitvlak geëvolueerd – vandaar die stoelen. 6. Gevraagd de 3e letter van zijn achternaam.
Uit Deel I, § 19 De naakte aap: In 1912 beriep een amateur-archeoloog zich erop dat hij botten en een schedel van de missing link tussen aap en mens in Sussex had opgegraven en stuurde de fossielen naar The British Museum te Londen. Daar zijn ze veertig jaar prominent tentoongesteld geweest totdat vastgesteld werd dat het schedeldak een moderne mens betrof en dat de kaak van een orang-oetan was. Waarschijnlijk had de ambitieuze archeoloog zelf de botten begraven. Deze missing link geldt als de grootste miskleun in de wetenschappelijke geschiedenis. Die missing link is genoemd naar de ‘vindplaats’. 7. Hoe heet die vindplaats in Sussex? Gevraagd de 3e letter.
Ilullissat Kangia , Groenland – juni 2010
Uit Deel I § 8 Halve Duitsers en halve joden – 1: Deze revolutionaire evolutionist en aardrijkskundige anarchist bestudeerde de flora en fauna in Siberië en beschreef bewonderend de symbiose en harmonie in de natuur. Niet de sterkste overleeft, meende hij, maar de best georganiseerde, de meest sociale, en de Russsische prins trok dit idee door naar de menselijke samenleving, waarbij hij de staat met haar hiërarchische opbouw en centralistisch gezag als een remmende factor in de vooruitgang beschouwde. De harmonie in de natuur als een andere oorzaak voor evolutie. (…) Zonder voortplanting geen evolutie en voor die voortplantingsdaad zijn er bij zoogdieren twee nodig die dat willen. Sex is fijn en de evolutie gaat via de genen. Heerlijke harmonie tussen man en vrouw: sex als oorsprong der soorten! 8. Wie is deze Russische prins? Vul in: de 8e letter van zijn achternaam.
Uit Deel I § 27 Nood breekt wetten: En nu, wat een geluk, ineens overvalt me dit: een ontvoering, een gevangenschap en een oude vriend die ook wel wil weten waarom hij mij gijzelt. Tijd en gelegenheid worden me in de schoot geworpen. Zelfs de noodzaak is aangebroken, want wat moet ik anders hier in de cel? Necessity is the Mother of Invention, herinner ik me een uitspraak van Ester ….., een Deense cultureel antropologe Wie is zij? 9. Vul in: de 3e letter van haar achternaam.
Uit Deel III, Laatste Groenlandreizen, § 16 Angakoq kierewiet: Peter …….. is wederom een kleurrijk figuur. De Tweede Literaire Expeditie onder leiding van Mylius Erichsen was zijn eerste kennismaking met Groenland en met Wegener. Deze Peer met het postuur van een beer voer toen mee als stoker op het schip van die expeditie, werd lid van de expeditie en assisteerde Wegener bij zijn weermetingen. ………. heeft aan vele expedities met Knud Rasmussen deelgenomen. Hij trouwde met de veel kleinere Groenlandse Navarana, die zich niet wilde laten kerstenen. Toen zij stierf (Upernavik, 1921) als gevolg van de spaanse griepepidemie was er daarom voor haar geen plek op het kerkhof. Hij heeft haar zelf met vier vrienden stiekem ’s nachts op het kerkhof begraven. ………. kwam ooit vast te zitten in het ijs en om te overleven amputeerde hij bij zichzelf één been met een zelfgemaakt mes van zijn eigen bevroren stront. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat hij in zijn vaderland in het verzet tegen de duitsers, werd gevangen genomen, wist te ontsnappen en vluchtte op zijn ene been naar Zweden. 10. Gevraagd: de 4e letter van zijn achternaam.
Uit Deel III Laatste Groenlandreizen § 9 Een zwarte Amerikaan als eerste mens op de Noordpool: Het is betwijfeld of Peary inderdaad in 1909 op de Noordpool stond. Die twijfel is weg: hij was wel op de Noordpool, maar niet als eerste. Zijn kompaan ……….., de zwarte Amerikaan, zoals hij in de Amerikaanse pers later genoemd zou worden (zo donker van huidskleur was hij helemaal niet, wel van negroïde herkomst), was hem daar een paar uur eerder vooraf gegaan. Hij wist alleen niet dat hij op de Noordpool stond. Logisch, er staat daar geen bordje met NP. 11. Wie is die kompaan, de zwarte Amerikaan? Gevraagd: de 4e letter van zijn voornaam.
Het boek Rob 